Universiteit van Tilburg
Persbericht
     Persbericht           Archief           Zoeken           Universiteit van Tilburg           13 oktober 2005

Internationale instanties kunnen onvoldoende betekenen voor nationale minderheden

Promotie juriste Rianne Letschert

De aanbevelingen van drie internationale instanties (van de Raad van Europa, de VN en de OVSE) over de implementatie van minderhedenwetgeving en -beleid zijn op nationaal niveau slechts in beperkte mate nageleefd. Dat concludeert Rianne Letschert in haar proefschrift The impact of minority rights mechanisms.

Wanneer landen hun eigen minderheden onvoldoende beschermen, kan dat leiden tot spanningen en gewapende conflicten. Het duurde echter tot de jaren negentig (van de vorige eeuw) dat de bescherming van de rechten van nationale minderheden was uitgegroeid tot een belangrijk aandachtsgebied in internationale fora. Daaronder vallen de Verenigde Naties (VN), de Raad van Europa (RvE) en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Elk van deze fora heeft weer een eigen 'mechanisme' voor de bescherming van minderhedenrechten: de Werkgroep Minderheden (VN), de Adviescommissie Minderheden (RvE) en de Hoge Commissaris inzake Nationale Minderheden (OVSE). De taak van deze mechanismen is om nationale overheden te overtuigen van de noodzaak tot rechtsbescherming van de minderheden in hun land. Een lastige opdracht, nu inmenging in binnenlandse zaken niet altijd op prijs wordt gesteld, zeker niet wanneer het gaat over aangelegenheden betreffende minderheden.
In haar proefschrift onderzoekt Rianne Letschert in welke mate deze drie instanties invloed hebben kunnen uitoefenen op het implementatiegedrag van staten. Ook bekeek ze welke factoren hierbij een rol spelen en in welke mate de drie mechanismen elkaar aanvullen. Daarvoor voerde ze twee landenstudies (Macedonië en Kroatië) uit.
Letschert constateert dat de drie mechanismen onvoldoende bevoegdheden van hun organisaties hebben gekregen om het gegeven mandaat krachtdadig uit te voeren. Daarnaast heeft het gebruik van soft law-instrumenten, vage normen en gebrek aan een definitie van minderheden het werk van de mechanismen moeilijker gemaakt. Overigens heeft het toetredingsbeleid van de Europese Unie, waarin toetreding afhankelijk wordt gemaakt van naleving van onder andere minderhedenrechten, de overheden van Macedonië en Kroatië gestimuleerd voortgang te maken op het gebied van de implementatie van minderhedenrechten. Dat heeft een positieve uitwerking gehad op de invloed van de minderhedenmechanismen.
Rianne Letschert beveelt aan om bestaande normen die betrekking hebben op alle relevante groepen op het gebied van minderhedenbeleid aan te scherpen en verder in te vullen. Samen met de suggesties om bepaalde voorwaarden op te nemen in de mandaten van minderhedenmechanismen kan dit leiden tot meer invloed op staten om minderhedenrechten in hun wetgeving op te nemen. En wanneer de internationale minderhedenmechanismen meer samenwerken zal het implementatiegedrag van staten nog verder verbeteren. Dat is van groot belang, omdat het bestaan van minderheden een samenleving kan verrijken en maatregelen om hun specifieke karakter te behouden de risico's van gewapende conflicten zullen verminderen.
Toch waarschuwt Letschert voor een overschatting van de invloed van internationale mechanismen op de implementatie van minderhedenrechten in landen. De instanties zullen altijd afhankelijk blijven van de wil van overheden om vooruitgang te boeken en zullen moeten blijven opereren op het snijvlak van recht en politiek.

Mr. Rianne Letschert (1976, Doetinchem) studeerde internationaal en Europees recht aan de Universiteit van Tilburg en de Université de Montpellier (Frankrijk). Na haar afstuderen in november 2000 begon ze als assistent-in-opleiding aan haar promotieonderzoek. Momenteel is zij senior onderzoeker en general manager bij Intervict, het International Victimology Institute Tilburg.

Noot voor de pers
Rianne Letschert promoveert vrijdag 21 oktober 2005 om 16.15 uur in de aula van de Universiteit van Tilburg (Warandelaan 2, Tilburg) op het proefschrift The impact of minority rights mechanisms. Promotoren zijn prof.dr. W.J.M. van Genugten, prof.dr. M. van der Stoel en prof.dr. A Eide.
Het proefschrift wordt uitgegeven door T.M.C. Asser Press (ISBN 90-6704-270-2) en kost euro 110,-.
Journalisten kunnen een exemplaar van het proefschrift opvragen bij de afdeling Voorlichting en Externe Betrekkingen van de UvT, tel. 013 466 2000, e-mail: persberichtuvt@uvt.nl.
Rianne Letschert is bereikbaar op tel. 013 466 3687, R.M.Letschert@uvt.nl.
Persberichten van de UvT staan ook op Internet: www.uvt.nl/persberichten/. Informatie over deskundigen van de UvT, zie: www.uvt.nl/webwijs/.  



Top

UvT Persbericht